- فرش شیک
- مرکز مقالات
- فرش سجادهای چیست و چه تفاوتی با سایر فرشها دارد
فرش سجادهای چیست و چه تفاوتی با سایر فرشها دارد
خلاصه
1405/03/12
### فرش سجادهای چیست؟ **فرش سجادهای** نوعی قالی یا فرش کوچک است که به طور ویژه برای **نماز خواندن** طراحی و بافته میشود. وجه تمایز اصلی آن، وجود نقش و نگاری به نام **«محراب
### فرش سجادهای چیست؟
**فرش سجادهای** نوعی قالی یا فرش کوچک است که به طور ویژه برای **نماز خواندن** طراحی و بافته میشود. وجه تمایز اصلی آن، وجود نقش و نگاری به نام **«محراب»** (طاقی مانند محراب مسجد) در طرح آن است. این محراب نماد قبله و جهتدهنده به سمت نمازگزار است.
اندازه این فرشها معمولاً کوچک و متناسب با جایگاه یک نفر (حدود ۱×۱.۵ متر یا کوچکتر) است تا به راحتی قابل حمل و استفاده در هر مکانی باشد.
---
### تفاوتهای اصلی فرش سجادهای با سایر فرشها
تفاوت این نوع فرش را میتوان از چند منظر بررسی کرد:
#### ۱. **طرح و نقشه (مهمترین تفاوت)**
- **فرش سجادهای:** طرح غالب آن **محرابی** است. یک قوس یا طاق در بالای فرش قرار دارد که نماد محراب مسجد و محل ایستادن امام جماعت است. گاهی در پایین محراب، نقش یک **قندیل** (چراغ آویخته) یا طرح های اسلیمی و گل و بوته دیده میشود. فضای خالی وسط محراب معمولاً سادهتر است تا نمازگزار روی آن سجده کند.
- **سایر فرشها (گلفرش، لچکترنج، خشتی، تصویری و...):** این فرشها طرح محرابی ندارند. نقشهای آنها شامل لچکها و ترنجهای بزرگ در وسط، طرحهای پراکنده گل و بوته، حاشیههای پیچیده یا طرحهای هندسی و مدرن است. هدف اصلی آنها تزئین کف اتاق یا سالن است.
#### ۲. **ابعاد و اندازه**
- **فرش سجادهای:** معمولاً در اندازههای **کوچک و یکنفره** (مثلاً ۱۰۰×۱۵۰ یا ۱۲۰×۱۸۰ سانتیمتر) بافته میشود. این اندازه برای نشستن و سجده یک فرد روی آن ایدهآل است. گاهی به صورت **سجادهای دو یا چهار نفره** (برای نماز جماعت در خانه) نیز دیده میشود، اما همچنان نسبت به فرش معمولی، کشیده تر (مستطیلی باریک و بلند) است.
- **سایر فرشها:** در اندازههای بسیار متنوع از موکت (۱×۱ متر) تا سالنی بزرگ (۶×۹ متر یا بیشتر) بافته میشوند. ابعاد آنها بر اساس فضای اتاق، پذیرایی یا سالن تعیین میشود و هدفی جز پوشش کف ندارند.
#### ۳. **کاربرد و استفاده**
- **فرش سجادهای:** کاربرد **مذهبی و عبادی** اصلی دارد. برای نماز، دعا و عبادت در منزل، مسجد یا هنگام مسافرت استفاده میشود. در عین حال به دلیل زیبایی، گاهی به عنوان یک تابلو فرش یا قطعه دکوراتیو در کنار دیوار یا روی مبل نیز قرار میگیرد تا نشانهای از اعتقادات مذهبی باشد.
- **سایر فرشها:** کاربرد **زیبایی، پوشش کف و عایقبندی** دارند. از فرش برای گرمتر شدن کف، کاهش صدا، تزئین محیط و ایجاد گرما و صمیمیت در فضاهای مسکونی، اداری و تجاری استفاده میشود.
#### ۴. **جزئیات بافت (تراکم و جنس)**
- **فرش سجادهای:** بافت آنها اغلب **ظریفتر و با تراکم بالاتر** است (مخصوصاً سجادههای ابریشمی یا کاشان و نائین) تا خطوط محراب و آیات قرآنی (اگر نوشته باشد) شفاف و زیبا باشد. جنس نخ آنها اغلب از **پشم یا ابریشم** مرغوب است تا چهره لطیفی داشته باشد و برای سجده (تماس پیشانی با فرش) مناسب باشد. ابریشم یا پشم با کیفیت باعث میشود که فرش در حین نماز برق نزند یا لغزنده نباشد.
- **سایر فرشها:** بافت آنها از **بسیار درشت (گلیم مانند) تا بسیار ظریف** (مشهد، تبریز) متغیر است. جنس نخ نیز متنوع است: پشم، ابریشم، کنف، یا الیاف مصنوعی (آکریلیک، پلیاستر). فرشهای مدرن و ماشینی معمولاً از الیاف مصنوعی ساخته میشوند.
#### ۵. **نمادگرایی و فرهنگی**
- **فرش سجادهای:** علاوه بر زیبایی، بار **مذهبی و معنوی** دارد. نقش محراب نماد ورود به عالم قدس و ارتباط با خداوند است. گاهی نام الله، محمد (ص)، علی (ع) یا آیات قرآنی به صورت گره در آن بافته میشود.
- **سایر فرشها:** به عنوان نماد **هنر، صنعت، فرهنگ و تزیین** شناخته میشوند. نقشهای آنها نشاندهنده طبیعت (گل و مرغ)، اسطورهها (شکارگاه، چهرهها) یا برگرفته از معماری و نقوش کهن است.
---
### انواع مهم فرش سجادهای
۱. **سجادهای نائین:** مرغوبترین نوع با طرح محرابی بسیار ظریف و رنگهای کرم و آبی فیروزهای و لاجوردی.
۲. **سجادهای کاشان:** با نقشه های محرابی و اسلیمی و رنگ لاکی (قرمز) و کرم.
۳. **سجادهای تبریز:** طرحهای متنوع محرابی و گاهی با حاشیههای شاخهای.
۴. **سجادهای ایلیاتی و عشایری:** با طرحهای هندسی سادهتر و رنگهای تند و طبیعی (قرمز، سرمهای، نارنجی).
۵. **سجادهای ابریشمی:** بسیار نرم و خوشدست و عمدتاً برای تزئین یا استفاده در مناسبتهای خاص.
---
### نکات مهم هنگام خرید فرش سجادهای
- **جهت محراب:** حتماً محراب باید به سمت **بالا و رو به قبله** باشد. (قوس محراب معمولاً در بالای فرش قرار میگیرد و فضای خالی برای سجده در پایین است).
- **جنس و ضخامت:** برای سجده راحت، بهتر است فرش **ضخامت متوسط** داشته باشد. خیلی نازک باعث ناراحتی زانوها و خیلی ضخیم باعث عدم تعادل در سجده میشود.
- **نقوش اضافی:** دقت کنید که نقش قندیل (چراغ) یا آیات قرآن **به درستی** در جای خود قرار گرفته باشند، زیرا این نقشها در حین نماز ممکن است تمرکز را برهم بزنند (در برخی مکاتب).
- **قیمت:** سجادههای نائین و ابریشمی جزء گرانترین فرشهای دستباف جهان هستند، در حالی که سجادههای ماشینی یا پشمی معمولی مقرون به صرفهترند.
### خلاصه
| ویژگی | فرش سجادهای | سایر فرشها |
| :--- | :--- | :--- |
| **طرح اصلی** | محرابی (طاق مانند) | لچک ترنج، گل فرش، خشتی، تصویری، مدرن |
| **اندازه** | کوچک و یک نفره (کشیده) | متنوع (از ۱×۱ متر تا ۶×۱۰ متر) |
| **کاربرد** | عبادی (نماز، دعا) + تزئینی | پوشش کف و تزئین محیط |
| **اهمیت معنوی** | بسیار بالا (نماد قبله و مسجد) | پایین (نماد هنر و فرهنگ) |
اگر معتقد به نماز هستید و فرش منزلتان سجادهای نیست، بهتر است برای نماز از یک **سجاده پارچهای یا تکسجاده** روی فرش معمولی استفاده کنید تا مطمئن شوید محل سجده پاک و جهت قبله مشخص باشد. اما اگر به دنبال یک اثر هنری و معنوی در خانه خود هستید، فرش سجادهای یک انتخاب بینظیر است.
**فرش سجادهای** نوعی قالی یا فرش کوچک است که به طور ویژه برای **نماز خواندن** طراحی و بافته میشود. وجه تمایز اصلی آن، وجود نقش و نگاری به نام **«محراب»** (طاقی مانند محراب مسجد) در طرح آن است. این محراب نماد قبله و جهتدهنده به سمت نمازگزار است.
اندازه این فرشها معمولاً کوچک و متناسب با جایگاه یک نفر (حدود ۱×۱.۵ متر یا کوچکتر) است تا به راحتی قابل حمل و استفاده در هر مکانی باشد.
---
### تفاوتهای اصلی فرش سجادهای با سایر فرشها
تفاوت این نوع فرش را میتوان از چند منظر بررسی کرد:
#### ۱. **طرح و نقشه (مهمترین تفاوت)**
- **فرش سجادهای:** طرح غالب آن **محرابی** است. یک قوس یا طاق در بالای فرش قرار دارد که نماد محراب مسجد و محل ایستادن امام جماعت است. گاهی در پایین محراب، نقش یک **قندیل** (چراغ آویخته) یا طرح های اسلیمی و گل و بوته دیده میشود. فضای خالی وسط محراب معمولاً سادهتر است تا نمازگزار روی آن سجده کند.
- **سایر فرشها (گلفرش، لچکترنج، خشتی، تصویری و...):** این فرشها طرح محرابی ندارند. نقشهای آنها شامل لچکها و ترنجهای بزرگ در وسط، طرحهای پراکنده گل و بوته، حاشیههای پیچیده یا طرحهای هندسی و مدرن است. هدف اصلی آنها تزئین کف اتاق یا سالن است.
#### ۲. **ابعاد و اندازه**
- **فرش سجادهای:** معمولاً در اندازههای **کوچک و یکنفره** (مثلاً ۱۰۰×۱۵۰ یا ۱۲۰×۱۸۰ سانتیمتر) بافته میشود. این اندازه برای نشستن و سجده یک فرد روی آن ایدهآل است. گاهی به صورت **سجادهای دو یا چهار نفره** (برای نماز جماعت در خانه) نیز دیده میشود، اما همچنان نسبت به فرش معمولی، کشیده تر (مستطیلی باریک و بلند) است.
- **سایر فرشها:** در اندازههای بسیار متنوع از موکت (۱×۱ متر) تا سالنی بزرگ (۶×۹ متر یا بیشتر) بافته میشوند. ابعاد آنها بر اساس فضای اتاق، پذیرایی یا سالن تعیین میشود و هدفی جز پوشش کف ندارند.
#### ۳. **کاربرد و استفاده**
- **فرش سجادهای:** کاربرد **مذهبی و عبادی** اصلی دارد. برای نماز، دعا و عبادت در منزل، مسجد یا هنگام مسافرت استفاده میشود. در عین حال به دلیل زیبایی، گاهی به عنوان یک تابلو فرش یا قطعه دکوراتیو در کنار دیوار یا روی مبل نیز قرار میگیرد تا نشانهای از اعتقادات مذهبی باشد.
- **سایر فرشها:** کاربرد **زیبایی، پوشش کف و عایقبندی** دارند. از فرش برای گرمتر شدن کف، کاهش صدا، تزئین محیط و ایجاد گرما و صمیمیت در فضاهای مسکونی، اداری و تجاری استفاده میشود.
#### ۴. **جزئیات بافت (تراکم و جنس)**
- **فرش سجادهای:** بافت آنها اغلب **ظریفتر و با تراکم بالاتر** است (مخصوصاً سجادههای ابریشمی یا کاشان و نائین) تا خطوط محراب و آیات قرآنی (اگر نوشته باشد) شفاف و زیبا باشد. جنس نخ آنها اغلب از **پشم یا ابریشم** مرغوب است تا چهره لطیفی داشته باشد و برای سجده (تماس پیشانی با فرش) مناسب باشد. ابریشم یا پشم با کیفیت باعث میشود که فرش در حین نماز برق نزند یا لغزنده نباشد.
- **سایر فرشها:** بافت آنها از **بسیار درشت (گلیم مانند) تا بسیار ظریف** (مشهد، تبریز) متغیر است. جنس نخ نیز متنوع است: پشم، ابریشم، کنف، یا الیاف مصنوعی (آکریلیک، پلیاستر). فرشهای مدرن و ماشینی معمولاً از الیاف مصنوعی ساخته میشوند.
#### ۵. **نمادگرایی و فرهنگی**
- **فرش سجادهای:** علاوه بر زیبایی، بار **مذهبی و معنوی** دارد. نقش محراب نماد ورود به عالم قدس و ارتباط با خداوند است. گاهی نام الله، محمد (ص)، علی (ع) یا آیات قرآنی به صورت گره در آن بافته میشود.
- **سایر فرشها:** به عنوان نماد **هنر، صنعت، فرهنگ و تزیین** شناخته میشوند. نقشهای آنها نشاندهنده طبیعت (گل و مرغ)، اسطورهها (شکارگاه، چهرهها) یا برگرفته از معماری و نقوش کهن است.
---
### انواع مهم فرش سجادهای
۱. **سجادهای نائین:** مرغوبترین نوع با طرح محرابی بسیار ظریف و رنگهای کرم و آبی فیروزهای و لاجوردی.
۲. **سجادهای کاشان:** با نقشه های محرابی و اسلیمی و رنگ لاکی (قرمز) و کرم.
۳. **سجادهای تبریز:** طرحهای متنوع محرابی و گاهی با حاشیههای شاخهای.
۴. **سجادهای ایلیاتی و عشایری:** با طرحهای هندسی سادهتر و رنگهای تند و طبیعی (قرمز، سرمهای، نارنجی).
۵. **سجادهای ابریشمی:** بسیار نرم و خوشدست و عمدتاً برای تزئین یا استفاده در مناسبتهای خاص.
---
### نکات مهم هنگام خرید فرش سجادهای
- **جهت محراب:** حتماً محراب باید به سمت **بالا و رو به قبله** باشد. (قوس محراب معمولاً در بالای فرش قرار میگیرد و فضای خالی برای سجده در پایین است).
- **جنس و ضخامت:** برای سجده راحت، بهتر است فرش **ضخامت متوسط** داشته باشد. خیلی نازک باعث ناراحتی زانوها و خیلی ضخیم باعث عدم تعادل در سجده میشود.
- **نقوش اضافی:** دقت کنید که نقش قندیل (چراغ) یا آیات قرآن **به درستی** در جای خود قرار گرفته باشند، زیرا این نقشها در حین نماز ممکن است تمرکز را برهم بزنند (در برخی مکاتب).
- **قیمت:** سجادههای نائین و ابریشمی جزء گرانترین فرشهای دستباف جهان هستند، در حالی که سجادههای ماشینی یا پشمی معمولی مقرون به صرفهترند.
### خلاصه
| ویژگی | فرش سجادهای | سایر فرشها |
| :--- | :--- | :--- |
| **طرح اصلی** | محرابی (طاق مانند) | لچک ترنج، گل فرش، خشتی، تصویری، مدرن |
| **اندازه** | کوچک و یک نفره (کشیده) | متنوع (از ۱×۱ متر تا ۶×۱۰ متر) |
| **کاربرد** | عبادی (نماز، دعا) + تزئینی | پوشش کف و تزئین محیط |
| **اهمیت معنوی** | بسیار بالا (نماد قبله و مسجد) | پایین (نماد هنر و فرهنگ) |
اگر معتقد به نماز هستید و فرش منزلتان سجادهای نیست، بهتر است برای نماز از یک **سجاده پارچهای یا تکسجاده** روی فرش معمولی استفاده کنید تا مطمئن شوید محل سجده پاک و جهت قبله مشخص باشد. اما اگر به دنبال یک اثر هنری و معنوی در خانه خود هستید، فرش سجادهای یک انتخاب بینظیر است.
بهترین فرش فروشی ها به ترتیب ستاره در سایت فرش شیک
اگر شما هم به کار خرید و فروش فرش،تابلوفرش،گلیم،گپه،قالی و غیره مشغول هستید با کلیک روی دکمه درج آگهی و نام شما در این صفحه در سایت «فرش شیک» ثبت نام نموده و سپس خودتان را معرفی کنید.
تلفن فرش فروشی ها به ترتیب ستاره در سایت فرش شیک
سایر مطالب آموزشی سایت فرش شیک :
- چرا پشت فرش اهمیت دارد
- چگونه فرش را در برابر نور خورشید محافظت کنیم
- چرا فرشهای دستباف ارزش بیشتری دارند
- نقش رنگ در زیبایی فرش چیست
- فرش چلهکشی چیست و چه کاربردی دارد
- چگونه از بوی رطوبت فرش خلاص شویم
- فرش مناسب اتاق خواب نوجوان چیست
- آیا رنگ طبیعی برای فرش بهتر از رنگ شیمیایی است
- چگونه فرش را در ترکیب با گلیم استفاده کنیم
- آیا فرش تأثیری در صداگیری اتاق دارد
- چگونه فرش را در فضای محدود پهن کنیم